Lundi 20 Février 2006
déclaration universelle des droit de l'homme)

10 dujember 1948

ANAKCAM
Imi asmussen n lḥerma i ttalasen akkw iεeggalen n twacult talsawt d izerfan n sen yemsawan, d nitni i d llsas n tlelli, taγdemt akk d-tifrat deg wmadal (di ddunit).

Imi kra n widn nesmussun ara izerfan n wemdan d widn iḥeqqren s lxedm n lewḥuc yesserfayen tamsakwit n talsa akk d- tlilin umadal and'ar ad-hedren u and'ar ad-amnen imdanen s tlelli ideg ur yelli la aseṛheb la lmizirya, d nettat i d asirem âlayan n wemdan.

Imi tewwi-d nnig kra yellan ad ttuḥudden izerfan n wemdan s ubrid azerfan i wakkn ur yettuḥerrs ara wemdan di taggara alamma yughal d amnafeg mgal temḥeqranit akk d unaghur.

Imi yessefk ad tennerni tegmi d wassaghen n tmidwa d lemḥibba gar yeghlanen.

Imi di lqanun izerfan n wemdan iâeggalen n ighlanen yedduklen berrḥen i tikkelt tamaynut laman n sen deg zerfan ilsasiyen n wemdan di tinzert akk d wazal n umdan di tugdut izerfan n tulawin d yergazen u berrḥen belli qeṣden ad snernin aqeddem amgarwan u ad sbedden tigwnatin timenyafin n tudert di tlelli yettimghuren.

Imi, timura yettekkin deg ighlanen yedduklen lezment iman n sent ad myallent (ad mmâwanent) i wakken ad demnent nitenti d-tuddsa n ighlanen yedduklen, di yal tamurt n umadal(ddunit) leqder aheqqani izerfan n wemdan akk tlelliyen tilsasiyin.

Imi afham amecruk n tlelliliyen d izerfan a deg-s azal ameqran i wakken ad uqment leqder tmura leqder i lâhd n sent.

Agraw(tajmaâit) amataw

Tberreḥ belli tiṣerriḥt agi tagraghlant izerfan n wemdan d anawad amecruk igher ssaramen imdanen d yeghlanen akken ma llan i wakken akk imdanen d yâggaln n temgarwa i glan (i ges an) dima tiṣerriḥt agi di lbal nsen, ad sxedmen akk tazmart nsen, s leqraya d ttṛebga i wakken ad senernin aqader n tlelliyen d izerfan agi u ad demnen s ttawilat idd iteddun s laâqel, (wa deffir wa) deg wennar aghelnaw d ugraghlan asmussen d usnefḍes igraghlanen iḥeqqaniyen gar imezdaghen n ddulat tiâggalin s timmad nsent nagh gar imezdaghen n tmizar illan ddaw udabu nsent aghedman(juste).

IXF 1:
Imdanen, akken ma llan ttlalen d ilelliyen mwatan di lḥweṛma d izerfan- ghur sen tamsakwit d lâquel u yessefk ad-tili tegmatt gar asen.

IXF 2:
Yal yiwen ghur-s azref(lḥeqq) ad ighellat tilelli d yizerfan idd yeddan di tṣerriḥt agi war(bla) tarayit idd yettasen si cchetla, d llun(ini), d ldjens d tutlayt, d ddin d ṛṛay aserti(asiyasi) nagh ṛṛay niḍen i gerzan lasl aghelnaw, tamgarwa, ayla talalit nagh liḥala n iḍen, ama d argaz nagh d-tameṭ̣ṭut.

Rnu gher-s, ur ilaq ara ad-tili trayit yebnan ghef liḥala tasertit(tasiyasit), taghedmawt nagh tagraghlant n tmurt nagh n temnadt ideg yezdegh wemdan, xas tella tmurt agi nagh temnadt agi d- talellit nagh ddaw lewkala, nagh ur tehkim ara deg yiman is nagh ur tekmil ara tlelli ines.

IXF 3:
Yal amdan ghur es Azref(lḥeqq) n tudert, tilelli d laman ghef timmad is.

IXF 4:
Ur ilaqa ra ad yughal wemdan d akli nagh d aqeddach n wemdan iden. Tasakla(aksab) d uzenzi n waklan ttuḥeṛṛmen maḍi.

IXF 5:
Ur ilaq ara ad yettuselleṭ ghef umdan uâaqeb nagh asikkes d-teghriwin yesnughbuyen, itekksen fell as sser.

IXF 6:
Anda i s yehwa yili wemdan, ghur s azref(lḥeqq) ad yettwag leqder i timmadit is teghdemt.

IXF 7:
Akk indamen mwatan(msawan) zdat asaduf(lqanun) u ghur sen azref(lḥeqq) war(bla) afraz i wakken a ten iḥudd usaduf(lqanun) - ghur sen akken ma llan azref(lḥeqq) i uḥuddu magal tarayit ur nwufq ara tiṣerriḥt agi.

IXF 8:
Yal amdan ghur-s azref(lḥeqq) ad icetki i tsuddiwin tighelnawin yettukellfen i wakken ad fkent azref(lḥeqq) mgal(dedd) tneḥyafin ur nettqadar ara izerfan ilsasiyen is yettak asaduf(lqanun) d tmendawt(constitution).

IXF 9:
Ula d yiwen ur izmir ad yettwaṭṭef, nagh ad yettwaḥbes nagh ad yettwanfu s ljjur.

IXF 10:
Yal amdan ghur-s azref(lḥeqq) ad-tâddi taluft is zdat teghdemt(justice), âinani, bla tneḥyaft i wakken ad-tseyyi ma seḥḥant telzimin is d izerfan is nagh ma d-tidett wayen - i d gren fell as deg wennar n uâaqeb.

IXF 11:
Kra n win yettutehmen s twaghit ad yettwaḥseb d imzekki alama yettuṣeḥḥeh s lâdel ddenb idd gren fell as, âinani, zdat teghdemt and'ar ad-yettwadmen akk wayn ilaqen i uḥuddu ines.
Ula d yiwen ur yettwaḥkam ara fell as ma yexdem kra n twaghit ittugedlent(yettuḥeṛṛmen) nagh ma iferreṭ di kra issulfen fell as ma yella di tallit ni ayen i d gren fell as ur ixulf ara asaduf(lqanun) aghelnaw nagh agraghlan, yerna aâqeb ur d as-dd yettak ara ad-tagwar tin is iḥekkm asaduf(lqanun) di tallit ideg teḍra twaghit.

IXF12:
Ur izmir yewen ad yessekcem iman is s ljjur di tudert n wemdan, di twacult is; deg wexxam is, timuzniwin is nagh ad yessims lḥwerma-s d tinzert(nnif) is; yal amdan ghur-s azref(lḥeqq) a-t-iḥudd usaduf(lqanun) seg tiytiwin yecban tigi.

IXF13:
Yal amdan ghur-s azref(lḥeqq) ad iddu s tlelli u ad yefren tanezdught di tmurt is.
yal amdan ghur-s azref(lḥeqq) ad yeffegh si yal tamurt ghas d-tamurt is u ma yehwa yas yezmer ad yughal ghur es.

IXF 14:
Ma yella yettwaḥṛes wemdan s ljjur, ghur-s azref(lḥeqq) ad yesdari iman is u ad isuter lânaya n tmura niḍen.
Amâni ur d-as-dd teww ara ad isuter azref(lḥeqq) agi ma yella yexdem tawaghit irzan asaduf(lqanun) amecruk nagh ayen ur nwufq ara inawaḍen d imenzayen n tmura yedduklen.

IXF15:
Yal amdan ghur-s azref(lḥeqq) i tghelna i s yehwan.
Ur d-as yettwakkes i yiwen s ljjur la taghelna ines la azref(lḥeqq) n ubeddel n tghelna.

IXF16:
Imir iblegh weqcic nagh teqcict, ghur sen azref(lḥeqq) ad zewjjen(ad-wlen) i wakken ad sbedden tawacult war(bla) ma yetturez uzref(lḥeqq) agi s ccetla, taghelna, nagh ddin, mwatan deg izerfan im'ar ad-zewjjen(wlen), nad'am zewjjen nagh im'ara msebrun.
Ur yettili zzwajj alamma s lebghi d umyeqbel ukmil n wergaz d- tmettut.
Tawachult d-tagejdit talemmast n temgarwa, ghur-s azref(lḥeqq) a-tt-th'udd temgarwa d ddula.

IXF 17:
Amdan yehwa yas weḥd-es nagh d amezday ghur-s lḥeqq ad yekseb aila.
Yiwen ur yezmir ad yettuḥ̣̣eṛṛem seg waila-s.
Tamadda 18:
Kull amdan ghur-s lḥeqq i tlelli n tedmi, tamsakwit d ddiyana, lḥeqq agi tetteski deg-s tlelli ubeddel n ddiyana akkw d wayn is yettamen, wehd es nagh gar medden âinani nagh di sser, s uselmed s tegdimin, s wâbâd d umares n lemdaheb.

IXF 19:
Yal amdan ghur-s azref(lḥeqq) n tlelli di ṛṛay d tinin anda yettekki azref(lḥeqq) ubeggen n ṛṛay war(bla) ma yettucewwel u daghen tewwi yas d ad inadi, ad yeṭṭef, u ad yefser di yal tamurt isalen d- tedmiwin s yal ttawil n tinin.

IXF 20:
Yal amdan ghur-s azref(lḥeqq) i igraw(unejmâ) akk d- tdukla di tifrat.
Yiwen ur yezmir ad yettuḥettem i wakken ad yettekki di tdukla.

IXF 21:
Yal amdan ghur-s azref(lḥeqq) ad yettekki deg wseddu(wselḥuy) n temsal tizuyaz(publiques)(baylek) n tmurt is, ama netta s timmad is, nagh s win yefren d agensas(amtil) is.
Yal amdan ghur-s azref(lḥeqq) am netta am wiyad ad yettef amkan di imahilen(lḥirfat) tizuyaz( n bailek) n tmurt is.
Lebghi n umdan d netta i d llsas n lhiba n udabu(lehkwem)- yessefk a-d-tban s tefrant zeddigen ideg ar a-ttekkin medden akkit u ar a-yilin seg wakud ar wayeḍ̣ di tugdut d sser nagh s ttawil iḍen i-t-yecban ara iḍemnen tilellli n tefrant.

IXF 22:
Kull amdan yetteskin di temgarwa ghur-s lḥeqq di laman amgarwan gqes den ad ikafi izerfan is isagrawen imgarwanen d yidelsanen imsefken i lḥweṛma d usegmi alelli n timmadit is s tejmilt n lmedjhud aghelnaw d umyalli agraghlan s wayn ara yembwafaqen netta d nniḍam d lerzaq n kull tamurt.

IXF 23:
Yal amdan ghur-s azref(lḥeqq) i umahil(ixeddim) ar a-yefren akken i s yehwa s udem n teghdemt(juste) imsefṛaḥen ar'at iḍemmen ghef ticcumert.
Imdanen akken ma llan ghur sen azref(lḥeqq) war(bla) tarayit i tjernanin yemwatan ghef ixeddimen yemwatan.
Kra n win ixeddmen ghur-s azref i tjernant taḥeqqit, timsefreḥt ar'as iḍemnen i netta d twacult is tudert iwufqen lḥweṛma n wemdan ara yettuk'emmlen ma yebgha lḥal, s kra n ttawil niden uḥuddu amgarwan.
Yal amdan ghur-s lḥeqq ad isbded netta d wiyaḍ tidukliwin ixeddamen nagh ad ikki di tdukla ara iḥudden izerfan d nfaâ ines.

IXF 24:
Yal amdan ghur-s azref(lḥeqq) i usgunfu(usteâfu) d- tukksa n lxiq (d ugunfu) u ladgha di tilist iqebbel lâqel n wakkud ixeddim akk di ttriḥ yettwaxelsen, seg wakud(lewqt) ar wayeḍ.

IXF 25:
Yal amdam ghur-s azref(lḥeqq) i lmizan n tudert ar a-t-iqidden i ṭṭmana n n tezmert is, liser ines akk d- twacult is, ladgha i isafaran n tuccit, talaba(llebsa), tanezdught, adawi timezgiwin (tijmilin) timgarwiyin ilaqen, ghur-s azref(lḥeqq) i ṭṭmana ma ur ixeddmara, ma yuḍen, ma yella d anâibu(ameâdur) nagh d ajjal, nagh d awesran nagh kra n yimi ar d as ruḥent ttawilat n tudert ma yekka-d waya nnig tezmert is;
Tiyemmatin d warrac(yigwerdan) ghur sen azref(lḥeqq) i tallalt(lmâwna) d uḥuddu ilaqen. Akk arrac(arrawen,igwerdan) ilulen di zzwajj nagh beṛṛa n zzwajj ghur sen azref(lḥeqq) yemwatan di tussṛa(ṭṭmana) tamgarwant.

IXF 26:
Yal amdan ghur-s azref i ulmad(leqraya) war lexlaṣ ladgha leqraya tamenzut akk d-telsasit. Almad(leqraya) amenzu d- amelzum, almad atikniki d uselmed n lhirfat yessefk ad ilin d imatawen, tawwurt unechum gher tlumdiwin tunnigin (âlayen) yessefk ad-tili s lâdel i medden irkwelli ghef lehsab n wakken ẓewren.
Ttrebga yessefk ad- tessiweḍ gher usefti n timmadit d usedjhed n leqder izerfan n wemdan akk d tlelli tilsasiyin, tewwi-d ad-tweṣṣi ghef usefhem d umsameh d-tayri(lemhibba) gar tmura akken ma llant d yimudan d ddin i tuttfa n lehna.
Imawlan ghur sen azref d imezwura ad fren ṣṣenf n ttrebga ar ad-fken i warraw n sen.

IXF 27:
Yal amdan ghur-s azref ad yettekki ma yebgha(yexsa) di tmeddurt tadelsant n tmurt is, ad yestummen i tazuri(lfenn) akk d tegmi n tussna d wayen i d ttaken n lfaida.
Yal amdan ghur-s azref(lḥeqq) uḥuddu n lfayda ines tanamkawt akk d-tmaddawt i d yekkan seg wayen i d isnulfa di tussna, di tmedyazt(tasekla) nagh di tzuri(lfenn).

IXF 28:
Yal amdan ghur-s azref deg wennar amgarwan nagh deg wennar agraghlan i wakken ad yili udabu yecban izerfan akk tilelliyen i d yeddan di tṣerriḥt agi lfayda d unawaḍ n sen.

IXF 29:
Amdan ghur-s amerwas(lwajeb) i wegdud ideg izmer ala deg-s kan unerni ukmil n timmadit is.
Deg useddu izerfan is d usuter n tlelli ines, yal yiwen ur ikennu ama ddaw leqyud isbedd usaduf(lqanun) iman-is i wakken ad yedmen asmussen d uqader izerfan d tlelli n lghir is u daghen i wakken tisutriwin tighedmawin n wedyaz d udabu(lhekkm) d liser amataw deg temgarwa tagdudant(tadimuqratit).
Izerfan akk d-tlelli yagi, i-s-yehwan yili, ur zmirn ara ad ttuseddun mgal inawaḍen d imenzayen, n tmura yedduklen.

IXF 30:
Ur illi ixf deg tṣerrḥit agi izemren (ad-tettwagzi)ad-tettwafhem d-tikci n uzref(lḥeqq) i uwannak(ddulla), nagh i wegdud nagh i wemdan i wakken ad xedmen kra nagh ad marsen igi i gqeṣden aḥuddu izerfan akkw d-tlelli i d yeddan deg-s.

publié par Hafit Zaouche dans: aokas

Image aléatoire

Recherche

Calendrier

Décembre 2008
L M M J V S D
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        
<< < > >>

Recommander

Portail de l'emploi 100% gratuit

Créer un blog sur dzblog.com - Contact - C.G.U. - Reporter un abus